De ene Lyme test is de andere niet

Tegenwoordig zijn er zoveel Lyme testen in omloop dat alleen daarmee al een boek zou kunnen worden gevuld. Hieronder worden daarom alleen de meest bekende testen uitgelegd, zodat je meer inzicht krijgt in welke uitslagen je wel of niet kunt vertrouwen.

ELISA

ELISA Lyme testDe ELISA Lyme test screent het bloed op de antilichamen IgM en IgG tegen de Borrelia-bacterie. IgM verschijnt vrij snel na aanvang van de infectie. De aanwezigheid van dit antilichaam duidt dan ook op een acute-infectie. IgG verschijnt pas enkele weken later.

De ELISA is een indirecte Lyme test, want er wordt niet op de Borrelia-bacterie zelf getest en deze is daarom niet altijd even betrouwbaar. Er zijn namelijk Lyme-patiënten die geen antilichamen aanmaken. De test is dan vals negatief, terwijl ze natuurlijk wel heel erg ziek zijn, want als je geen antilichamen aanmaakt, heeft de Borrelia-bacterie vrij spel. Verder wordt IgG ook na het overwinnen van de infectie nog door het lichaam aangemaakt, waardoor de Lyme test vals positief kan zijn.

Als je echter een positieve uitslag hebt voor IgM, heb je dus vrijwel zeker een acute Lyme-infectie. Heb je een positieve uitslag voor IgG, dan ben je ooit in contact gekomen met de Borrelia-bacterie. Is dat het geval dan doe je je er goed aan om je verder te laten onderzoeken. Is de testuitslag negatief dan zegt dit eigenlijk niets, want er wordt geschat dat zeker 50 % van de Lyme-patiënten negatief test.

Deze test kan je door de huisarts laten uitvoeren en wordt vergoed vanuit de basisverzekering.

WesternBlot (WB)

Een iets betere Lyme test dan de ELISA is de WB. Deze screent op meer antilichamen en is beter instaat om een onderscheid te maken tussen een actieve en een doorgelopen infectie. Toch is ook deze test erg onbetrouwbaar. Het Radboud ziekenhuis maakt o.a. gebruik van deze test, verder wordt deze nog maar weinig gebruikt in Nederland.

Lyme-peptide C6 test

Een niet zo bekende Lyme test is de Lyme-peptide C6 test. Het is ook een ELISA test. Deze screent dus op antilichamen, maar dan op een zeer specifiek soort dat hecht aan het C6-eiwit op de Borrelia-bacterie.

Het lijkt erop dat het antilichaam dat hecht aan C6, afneemt in het bloed als ook de infectie afneemt. Zo kun je deze Lyme test dus gebruiken om te kijken of je reageert op een behandeling. Het nadeel is wel dat deze test vaak een vals negatieve uitslag geeft, maar als die positief aanduidt, is dat veelzeggend en kun je de infectie monitoren. Voorgaande wordt onderstreept door wetenschappelijk onderzoek. Nederlandse artsen zijn hier echter niet van op de hoogte.

Deze test wordt o.a. uitgevoerd door het Reinier laboratorium en kun je laten uitvoeren door een huisarts die bij dit laboratorium is aangesloten. De test wordt in dat geval vergoed vanuit de basisverzekering.

Polymerase Chain Reaction test (PCR-test)

Deze Lyme test screent op DNA stukjes van de Borrelia-bacterie en is iets betrouwbaarder dan eerder genoemde testen, maar geeft nog steeds erg vaak een vals negatieve uitslag. De PCR wordt niet vergoed vanuit de basisverzekering en wordt daarom zelden door artsen uitgevoerd. Het is immers zonde van je geld om een onbetrouwbare test te laten doen. Er zijn betere opties.

Lymfocyten Transformatie Test (LTT)

De LTT screent niet op anti-lichamen, maar op lymfocyten die in aanraking zijn geweest met de Borrelia-bacterie. Omdat lymfocyten om de zes weken worden vernieuwd komen vals positieve uitslagen nauwelijks voor. De LTT is verder een stuk gevoeliger dan voorgaand genoemde testen. Hierdoor komen vals negatieve uitslagen minder vaak voor. Hoewel het nog steeds mogelijk is dat iemand wel Lyme heeft, maar toch nog een negatieve LTT uitslag heeft.

De LTT is zeer populair onder Nederlandse Lyme-specialisten. Ze sturen meestal de bloedmonster naar Duitsland, omdat de Duitse laboratoria qua nauwkeurigheid de Nederlandse overstijgen. De test kost rond de 250 euro. Deze wordt helaas niet vergoed en ook niet erkend door de meeste Nederlandse reguliere artsen. Hier kun je een aantal artsen vinden die werken met deze test.

CD57

Het blijkt dat Lyme-patiënten vaak een verlaagd CD57 gehalte hebben. CD57 staat voor ook natural-killer-cellen. Zodra Lyme-patiënten herstellen stijgt ook het CD57 gehalte. CD57 kan echter ook verlaagd zijn door iets anders dan een Lyme-infectie. Een verlaagd CD57 gehalte wijst dus niet per definitie op een Lyme-infectie,  maar het is wel een goede marker die uitgevoerd kan worden om meer zekerheid te verschaffen over de aanwezigheid van de Borrelia-bacterie.